پرستيد كه شما را جز او خداى نيست . غيره و غيره خوانده‌اند ، و بيان اين برفت ، و آن كه هر يكى كه خواند آن كه به جرّ خواند بر صفت مجرور كرد ، و آن كه به رفع خواند گفت : استثناست من غير موجب ، براى آن كه ما نفى است و من زيادت است ، و اين امر باشد به توحيد ، يعنى اعبدوا اللَّه و وحّدوه ( 1 ) . آنگه ايشان را گفت : شما در آنچه مىگوييد جز دروغ و افترا و فرا بافتن نمىكنيد ، يعنى در دعوى الهيّت كردن در حقّ بتان . و خداى تعالى هود را به عاد فرستاد ، و مسكن ايشان ميان شام و يمن بود ، جايى كه آن را احقاف خوانند ، و ايشان خداوندان باغ و بستان و زروع و اشجار بودند . هود ايشان با خداى خواند و با عبادت خداى . اجابت نكردند و كفران كردند و او را دروغزن ( 2 ) داشتند ، خداى تعالى ايشان را به باد هلاك كرد ، چنان كه در بينيهاى ( 3 ) ايشان مىرفت و به زير ايشان بيرون مىآمد و احشا و امعاى ايشان پاره پاره مىكرد - و قصّه اين برفت ( 4 ) . قوله : * ( يا قَوْمِ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْه أَجْراً ) * ، خداى تعالى در اين آيت حكايت قول هود - عليه السّلام - ياد ( 5 ) كرد كه ، او قوم خود را چه گفت ، گفت : اى قوم من ! بر اين اداى رسالت كه من مىكنم از شما هيچ مزد نمىخواهم و هيچ جعلى طمع نمىدارم ، و مزد و ثواب من نيست مگر بر آن خداى كه مرا آفريد ، و اجر و اجرت مزد عمل باشد ، و فطر آفريدن باشد و شكافتن و خمير فرا كردن باشد و اصل شكافتن است ، قال اللَّه تعالى : إِذَا السَّماءُ انْفَطَرَتْ ( 6 ) ، و قوله : . . . هَلْ تَرى مِنْ فُطُورٍ ( 7 ) ، اى من شقوق ، و آن نيز كه به معنى خلق است هم از اين جاست براى آن كه بدان ماند كه مقدورهء ( 8 ) معدوم در كتم عدم است ، حق تعالى آن را مىبشكافد و از او بيرون مىآرد على سبيل التّوسّع و التّشبيه . و نيز آن كه خمير فرا كردن است هم در او معنى شقّ است ، و فطير فعيل باشد از او به معنى مفطور ( 9 ) . و آنگه بر سبيل تقريع و ملامت گفت ايشان را :

--> ( 1 ) . آج ، بم ، آز : وحده . ( 2 ) . همهء نسخه بدلها : به دروغ . ( 3 ) . آو ، آج ، بم ، مل ، لب ، آز : تنهاى ، مج : سينه‌ها . ( 4 ) . همهء نسخه بدلها : رفته است . ( 5 ) . همهء نسخه بدلها : باز . ( 6 ) . سورهء انفطار ( 82 ) آيهء 1 . ( 7 ) . سورهء ملك ( 67 ) آيهء 3 . ( 8 ) . همهء نسخه بدلها : مقدرو . ( 9 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز مج : مفعول .